Pomnik Mikołaja Kopernika

Pomnik światowej sławy polskiego astronoma powstał z inicjatywy Stanisława Staszica. Został odsłonięty w 1830 roku. Mikołaj Kopernik udowodnił, że ziemia obraca się wokół słońca, a ogłoszona przez niego teoria stanowi jedną z najważniejszych rewolucji naukowych w dziejach ludzkości.
Po obu stronach czarnego cokołu widnieją złocone napisy, z jednej strony po łacinie „Nicolao Copernico Grata Patria” (Mikołajowi Kopernikowi Wdzięczna Ojczyzna) i w języku polskim z drugiej „Mikołajowi Kopernikowi Rodacy”.
Podczas okupacji pomnik był „bohaterem” słynnej akcji małego sabotażu. Niemcy zasłonili polską inskrypcję płytą z napisami niemieckimi, którą żołnierz Szarych Szeregów Alek Dawidowski odkręcił z narażeniem życia, tuż pod okiem niemieckiej policji (kilkadziesiąt metrów dalej, przy Krakowskim Przedmieściu 1, znajdował się główny gmach Komendy). W 1944 roku pomnik przeznaczono na złom i wywieziono z Warszawy. Jednak cudem ocalał i po naprawieniu uszkodzeń wrócił na dawne miejsce.
Autorem Pomnika jest Bertel Thorvaldsen. Na świecie istnieją jeszcze dwa identyczne posągi, odlane z tego samego modelu – w Montrealu i Chicago.