Urząd m.st. Warszawy
Mapa strony Twój przewodnik
  • Polska wersja językowa
  • Angielska wersja językowa
  • Niemiecka wersja językowa
  • Francuska wersja językowa
  • Rosyjska wersja językowa
  • Hiszpańska wersja językowa
  • Hiszpańska wersja językowa
Szukaj
Szukaj
Szukaj
There are countless reasons to fall in love with Warsaw

Judaica


Przed II wojną światową ponad 30% ludności Warszawy stanowili Żydzi. Było to drugie co do wielkości skupisko Żydów w Europie. Działały tu setki żydowskich szkół i bibliotek, wydawano ponad 130 gazet. Funkcjonowały teatry i kluby sportowe. W Warszawie mieszkali m.in. pisarz-noblista Izaak Bashevis Singer, pianista i kompozytor Władysław Szpilman czy wybitna aktorka Ida Kamińska.
W 1940 roku w centrum Warszawy Niemcy utworzyli getto żydowskie, otoczone ponad 3-metrowym murem.
W związku z ważną funkcją komunikacyjną jaką pełniła wówczas ulica Chłodna, teren getta podzielono na dwa obszary, tzw. „małe” i „duże” getto połączone drewnianym mostem. W ciągu niespełna trzech lat, z wycieńczenia, głodu i chorób, w getcie zmarło ponad 100 tys. osób. W 1942 roku zlikwidowano „małe getto”.
Z Umschlagplatz w bydlęcych wagonach wywieziono ponad 300 000 osób do obozów zagłady, głównie Treblinki. Pozostali (około 60 tys.) skupieni w części „dużego getta” pracowali w niemieckich zakładach produkcyjnych, zwanych „szopami”. W 1943 roku Niemcy postanowili ostatecznie zlikwidować getto. W odpowiedzi wybuchło powstanie. Nierówna walka trwała ponad miesiąc. Po upadku powstania nastąpiła ostateczna eksterminacja mieszkańców getta i jego zniszczenie. Wszystko zrównano z ziemią - ocalało zaledwie kilka budynków oraz kościół św. Augustyna.
Po tak zwanej „stronie aryjskiej” ukrywało się i doczekało wyzwolenia około 20 tys. Żydów.
Pomimo ogromnych zniszczeń wojennych w Warszawie wciąż jest wiele miejsc pozwalających na spotkanie z kulturą żydowską. Teatr Żydowski, ulica Próżna, Synagoga Nożyków, czy kirkut to tylko początek spaceru śladem warszawskich judaiców. Nie brak tu też miejsc upamiętniających tragiczne karty historii jak Umschlagplatz, Pomnik Bohaterów Getta czy zachowany fragment murów getta przy ulicy Siennej.


Miejsca historyczne związane z ludnością żydowską w Warszawie

Aleje Jerozolimskie
W 1774 roku w okolicach obecnego placu Zawiszy, powstały osady Żydów: Nowy Potok i Nowa Jerozolima. Władze Warszawy, uznając je za konkurencyjne w prowadzeniu handlu, już po roku doprowadziły do ich likwidacji, ale droga prowadząca do Wisły i jej nazwa pozostały do dnia dzisiejszego.


ulica Próżna

Jest to jedyna ulica ocalała z warszawskiego getta, na której do dziś zachowały się wszystkie kamienice. Stanowi jeden z nielicznych fragmentów „żydowskiej Warszawy”, który ożywa klimatem starej żydowskiej dzielnicy podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej – Warszawa Singera. Festiwal organizowany jest na Próżnej i Placu Grzybowskim corocznie od 2004 roku we wrześniu.



ulica Prosta 51

Przy tej ulicy znajduje się właz, którym w maju 1943 roku wydostało się z getta kilkudziesięciu powstańców, m.in. Marek Edelman, jeden z przywódców powstania w getcie. Tuż obok usytuowano symboliczny pomnik, autorstwa prof. Konrada Kucza-Kuczyńskiego i Jana Kucza-Kuczyńskiego oraz rzeźbiarza Maksymiliana Biskupskiego. Ma formę tuby przypominającej zejście do kanału, do której przytwierdzone są wyrzeźbione ludzkie ręce.





Teatr Żydowski im. Estery Racheli i Idy Kamińskich

pl. Grzybowski 12/16, tel. 22 620 62 81
www.teatr-zydowski.art.pl

Teatr wystawia sztuki w dwóch językach: jidysz i polskim. Jest to jedyny współcześnie działający teatr żydowski w Polsce. Teatr nosi imię żydowskiej aktorki Estery Racheli Kamińskiej oraz jej córki Idy Kamińskiej, aktorki i reżyserki, która kierowała teatrem do 1968 roku. Po wydarzeniach marcowych (protest studentów uczelni Warszawskich), nastąpił kryzys polityczny. Jego konsekwencją były represje obywateli polskich pochodzenia żydowskiego, co doprowadziło do ich masowej emigracji. Ida Kamińska wraz z częścią zespołu opuściła Polskę. Jednak teatr przetrwał polityczne zawirowania i do dzisiaj wystawia wspaniałe sztuki, które cieszą się ogromną popularnością.

 

Strona wykorzystuje pliki cookies. Więcej szczegółów w Polityce prywatności.